On bir ayın sultanı Ramazan’ın gelişiyle birlikte Erzincan’da tatlı bir telaş başlıyor. Özellikle iftar saatine doğru şehir merkezindeki tatlıcı ve pastanelerin önünde uzun kuyruklar oluşuyor. Vatandaşlar, sofralarını Osmanlı’dan günümüze uzanan köklü bir lezzet olan tulumba tatlısıyla taçlandırmak için adeta zamanla yarışıyor.
Dışı çıtır, içi yumuşacık ve şerbeti tam kıvamında olan tulumba, Erzincan’da Ramazan ayının en çok tercih edilen tatlıları arasında ilk sıralarda yer alıyor. Geçmişten günümüze değişmeyen lezzetiyle tulumba, hem geleneksel iftar sofralarının hem de misafir ağırlamalarının vazgeçilmezi olmayı sürdürüyor.
Osmanlı’dan Günümüze Uzanan Lezzet
Tulumba tatlısının kökeni 16. yüzyıla kadar uzanıyor. Osmanlı saray mutfağında geliştirilen bu özel tatlı, zamanla halk arasında yaygınlaşarak sokak lezzetlerinin en sevilenlerinden biri haline geldi. İsmini ise hamurun özel bir sıkma torbası yardımıyla şekillendirilmesinden alıyor.
Osmanlı mutfağının etkisiyle farklı coğrafyalara da yayılan bu tatlı, İspanya ve Latin Amerika’da “churro” benzeri tatlılara ilham kaynağı oldu. Ancak tulumba, kendine has şerbeti ve kızartma tekniğiyle özgünlüğünü korumayı başardı.
İftar Öncesi Uzun Kuyruklar
Erzincan’da Ramazan akşamlarında iftara saatler kala tatlıcıların önünde yoğunluk yaşanıyor. Vatandaşlar sıcak sıcak hazırlanan tulumbayı almak için sıraya giriyor. Özellikle taze ve yeni kızartılmış tulumba tercih edilirken, esnaf da talebe yetişebilmek için yoğun mesai harcıyor.
Tatlı ustaları, Ramazan ayında satışların belirgin şekilde arttığını ifade ederken, birçok vatandaşın “İftarda tulumba olmazsa eksik kalır” düşüncesiyle hareket ettiğini belirtiyor.
Geleneksel Yapımıyla Damak Çatlatıyor
Tulumba tatlısı, su, un, tereyağı ve yumurtayla hazırlanan özel hamurun kıvam almasının ardından sıkma torbasıyla şekillendirilmesiyle hazırlanıyor. Kızgın yağda altın sarısı rengini alana kadar kızartılan hamurlar, ardından soğuk ya da ılık şerbetle buluşturuluyor. Bu aşama, tulumbanın hem çıtırlığını hem de lezzetini belirleyen en önemli nokta olarak öne çıkıyor.
Ustalar, şerbetin kıvamının ve yağın ısısının lezzeti doğrudan etkilediğini vurguluyor. Ramazan ayında ise üretim neredeyse gün boyu aralıksız sürüyor.
Değişmeyen Ramazan Geleneği
Erzincan’da yıllardır süregelen tulumba geleneği, Ramazan ayıyla birlikte daha da anlam kazanıyor. Geçmişten bugüne sofralarda yerini koruyan bu tatlı, hem nostaljiyi hem de paylaşma kültürünü yaşatıyor.
Ramazan’ın bereketiyle birlikte Erzincan’da tulumba tatlısı, yine iftar sofralarının baş köşesindeki yerini almış durumda. Geçmişten günümüze tulumbadan vazgeçmeyen Erzincanlılar, bu eşsiz lezzeti nesilden nesile aktarmaya devam ediyor.