Yaz aylarında artan hava sıcaklıkları, diyabetli bireyler açısından yalnızca susuzluk riskini değil, kan şekeri düzeylerinde beklenmedik dalgalanmaları da beraberinde getirebiliyor. Uzmanlar, sıcak havalarda hem hipoglisemi hem de hiperglisemi riskinin artabileceğine dikkat çekerek, diyabetli bireylerin yaz döneminde kan şekeri takibini daha sık yapmaları ve yeterli sıvı tüketmeleri gerektiğini belirtiyor.
Yaz mevsiminin diyabet yönetiminde daha dikkatli olunması gereken dönemlerden biri olduğunu belirten uzmanlar, yüksek sıcaklıkların vücutta meydana getirdiği değişikliklerin kan şekeri kontrolünü doğrudan etkileyebildiğini ifade ediyor.
Sıcak hava kan şekerini beklenmedik şekilde etkileyebilir
2026 yılında Diabetes Care dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı bir çalışmada, tip 1 diyabetli bireylerde hava sıcaklığı arttıkça hipoglisemi, yani kan şekeri düşüklüğü riskinin de arttığının ortaya konulduğu belirtildi.
Uzmanlara göre bu durum, sıcak havanın herkeste kan şekerini otomatik olarak düşürdüğü anlamına gelmiyor. Ancak özellikle insülin kullanan bireylerde yaz aylarında kan şekeri takibinin daha dikkatli yapılması gerekiyor.
Sıcak havalarda cilt damarlarının genişlemesi nedeniyle insülinin bazı kişilerde daha hızlı emilebildiği, yaz aylarında yürüyüş, yüzme ve diğer fiziksel aktivitelerin artmasının da kan şekerini düşürücü etkiyi güçlendirebildiği ifade ediliyor.
Hem düşük hem de yüksek kan şekeri görülebilir
Yeterli sıvı tüketilmemesi sonucu oluşan susuzluk ise kan şekerinin yükselmesine neden olabiliyor. Bu nedenle sıcak havalarda yalnızca hipoglisemi değil, hiperglisemi riskinin de göz önünde bulundurulması gerekiyor.
Uzmanlar, özellikle sıcak günlerde diyabetli bireylerin kan şekeri ölçümlerini normalden daha sık yapmalarını öneriyor.
Belirtiler sıcak çarpmasıyla karışabiliyor
Terleme, halsizlik, baş dönmesi ve çarpıntı gibi belirtiler hem sıcak çarpmasında hem de hipoglisemide görülebiliyor.
Uzmanlar, kişinin kendisini kötü hissetmesi durumunda belirtilerin nedenini tahmin etmeye çalışmak yerine kan şekerinin mutlaka ölçülmesi gerektiğini vurguluyor. Erken yapılan ölçümün doğru müdahale açısından büyük önem taşıdığı belirtiliyor.
İnsülin dozu doktor önerisi olmadan değiştirilmemeli
Yaz aylarında kan şekeri değerlerinde değişiklik görülmesinin tedavinin kişinin kendi kararıyla değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmediğine dikkat çekiliyor.
Tekrarlayan hipoglisemi atakları yaşayan hastaların tedavilerinin hekim tarafından yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilirken, özellikle tip 1 diyabetli bireylerin bazal insülinlerini kendi başlarına kesmemeleri gerektiği vurgulanıyor.
İnsülin sıcaktan korunmalı
İnsülinlerin uygun koşullarda saklanması da tedavinin etkinliği açısından önem taşıyor. İnsülinlerin doğrudan güneş altında, park halindeki araçlarda veya yüksek sıcaklığa maruz kalan ortamlarda bırakılmaması gerekiyor.
Aşırı sıcaklığın ilacın etkinliğini azaltabileceği belirtilirken, özellikle seyahatlerde insülinlerin uygun yalıtımlı taşıma çantalarında muhafaza edilmesi öneriliyor.
Yaz aylarında diyabetliler nelere dikkat etmeli?
Uzmanların yaz ayları için önerileri şöyle sıralanıyor:
- Gün boyunca yeterli miktarda su tüketin.
- Sıcak günlerde kan şekerinizi normalden daha sık kontrol edin.
- Uzun yürüyüş veya egzersiz sırasında yanınızda hızlı etkili karbonhidrat bulundurun.
- Öğün atlamayın.
- İnsülin ve diğer diyabet malzemelerinizi aşırı sıcaktan koruyun.
- Tekrarlayan hipoglisemi veya yüksek kan şekeri durumunda hekiminize başvurun.
- İlaç ve insülin dozlarında kendi başınıza değişiklik yapmayın.
Uzmanlar, doğru önlemler alındığında yaz aylarının diyabetli bireyler için güvenli şekilde geçirilebileceğini belirtiyor. Düzenli glukoz takibi, yeterli sıvı tüketimi, dengeli beslenme ve ilaçların uygun koşullarda saklanması gibi basit önlemlerin yaz döneminde diyabet yönetimini kolaylaştırdığı ifade ediliyor.