Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) eylül ayına ilişkin üretici ve market fiyatları raporu, sebze ve meyvede üretici ile tüketici arasındaki fiyat farklarını yeniden gündeme taşıdı. Ajans Erzincan olarak TZOB’un Türkiye geneli verilerini, Erzincan’daki market ve pazar fiyatlarıyla karşılaştırdık. Ortaya, bazı ürünlerde Türkiye geneli market fiyatlarının üzerinde, bazı ürünlerde ise altında kalan Erzincan fiyatları çıkarken, yerel pazarda ürün çeşitliliği de dikkat çekti.
TZOB’un 1 Ekim 2026 tarihli raporuna göre eylül ayında markette incelenen 36 ürünün 25’inde fiyat artışı, 11’inde ise fiyat düşüşü yaşandı. Market fiyatı en fazla artan ürün yüzde 26 ile patlıcan olurken, limon yüzde 39,5’lik düşüşle fiyatı en fazla gerileyen ürün oldu. Üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı ise yüzde 633,4 ile limonda görüldü.
Erzincan’da limon Türkiye ortalamasının üzerinde
TZOB verilerinde eylül ayı sonunda Türkiye genelinde markette limonun kilogram fiyatı 51,34 TL olarak kaydedildi. Erzincan’da yapılan market araştırmasında ise limonun kilogramı 69,90 TL olarak görüldü.
Erzincan Cumartesi Pazarı’nda ise limon 60 TL seviyesinde satışa sunuldu.
Böylece aynı ürün için Erzincan’da market fiyatı TZOB’un Türkiye geneli market ortalamasının yaklaşık 18,56 TL üzerinde kalırken, pazar fiyatı Türkiye geneli ortalamadan yaklaşık 8,66 TL daha yüksek oldu.
TZOB’un üretici fiyatı ise eylül sonunda limonda 7 TL olarak açıklandı. Ancak üretici fiyatı ile Erzincan’daki pazar veya market fiyatının doğrudan karşılaştırılmasının, aradaki taşıma, fire, paketleme, komisyon ve diğer maliyetler nedeniyle tek başına nihai kâr farkı anlamına gelmediği de dikkate alınmalı.
Patlıcanda Erzincan pazarı marketten farklı
TZOB’un eylül verilerinde patlıcanın Türkiye genelindeki market fiyatı 67,04 TL olarak açıklandı. Erzincan’da market fiyatı 49,90 TL olurken, pazarda patlıcan 60 TL seviyesinde görüldü.
Bu tablo, Erzincan’da patlıcanın hem Türkiye genelindeki TZOB market ortalamasının altında hem de Erzincan marketi ile pazar arasında farklı fiyat seviyelerinde bulunduğunu gösteriyor.
TZOB’a göre patlıcan aynı dönemde üreticide 22,08 TL seviyesindeydi.
Domateste Erzincan pazarı dikkat çekiyor
TZOB’un eylül ayı Türkiye geneli market fiyatında domates 54,44 TL olarak yer aldı. Erzincan’daki market araştırmasında normal domates 58,90 TL, tarla domatesi ise 67,90 TL olarak kaydedildi.
Erzincan pazarında ise yerli domates 35 TL seviyesinde satışa sunuldu.
Böylece Erzincan pazarındaki yerli domates, TZOB’un Türkiye geneli market ortalamasının yaklaşık 19,44 TL altında kaldı.
TZOB’un eylül sonu üretici fiyatı ise domateste 19,10 TL olarak açıklandı.
Kabak ve salatalıkta tablo değişiyor
Kabak, TZOB’un eylül sonunda Türkiye genelindeki market fiyatlarında 57,04 TL olarak yer aldı. Erzincan’da market fiyatı 26,90 TL, pazardaki fiyat ise 25 TL olarak kaydedildi.
Salatalıkta da benzer bir tablo ortaya çıktı. TZOB market ortalaması 42,12 TL iken Erzincan marketinde 33,90 TL, pazarda ise 25 TL fiyat görüldü.
TZOB’un üretici fiyatları kabakta 18,12 TL, salatalıkta ise 14,24 TL olarak açıklandı.
Havuçta Erzincan marketi daha düşük
TZOB’un eylül sonu verisinde havucun Türkiye geneli market fiyatı 48,16 TL olarak açıklandı.
Erzincan’da ise markette havuç 30,90 TL, pazarda 40 TL seviyesinde.
Bu durumda Erzincan marketindeki havuç fiyatı, TZOB’un Türkiye geneli market ortalamasının yaklaşık 17,26 TL altında bulunuyor.
TZOB’un üretici fiyatı ise 11 TL olarak açıklandı.
Maydanozda da Erzincan daha düşük
TZOB verilerine göre maydanozun Türkiye genelindeki market fiyatı 25,14 TL/adet seviyesinde.
Erzincan marketinde maydanoz 19,90 TL, pazarda ise 20 TL olarak görülüyor.
Böylece Erzincan’daki hem market hem pazar fiyatı, TZOB’un Türkiye geneli market fiyatının altında kalıyor. TZOB’un üretici fiyatı ise 7,66 TL/adet olarak açıklandı.
Patates ve soğanda dikkat çeken yakınlık
Erzincan pazarında patates 5 kilogramı 200 TL, yani kilogramı yaklaşık 40 TL'den satılıyor.
TZOB’un Türkiye geneli market fiyatı ise eylül sonunda 34,40 TL olarak açıklandı.
Soğanda ise Erzincan pazarında 3 kilogram 100 TL, yani kilogramı yaklaşık 33,33 TL seviyesinde. TZOB’un Türkiye geneli market ortalaması ise 33,13 TL.
Bu iki ürün özellikle dikkat çekiyor. Soğanda Erzincan pazarı ile TZOB’un Türkiye geneli market ortalaması neredeyse aynı seviyede bulunuyor. Patateste ise Erzincan pazar fiyatı Türkiye geneli market ortalamasının üzerinde kalıyor.
Elmanın çeşidi fiyatı değiştiriyor
Erzincan’da elma fiyatlarında ürün çeşidine göre belirgin farklılık bulunuyor.
Market araştırmasında;
Yaz elması: 55,90 TL
Golden elma: 79,90 TL
Granny Smith elma: 99,90 TL
olarak kaydedildi.
Pazarda ise Golden elma 25 TL seviyesinde görülürken, TZOB’un Türkiye geneli market ortalaması tüm elma çeşitleri için 73,20 TL olarak açıklandı.
Erzincan pazarında ayrıca Germail armut 40 TL, normal armut ise 100 TL seviyesinde bulunuyor.
Erzincan pazarının asıl farkı: Ürün çeşitliliği
Erzincan pazarını Türkiye genelindeki standart fiyat tablolarından ayıran en önemli unsurlardan biri ise ürün çeşitliliği.
Pazarda Cimin üzümü 75-100 TL arasında satılırken, Üzümlü ilçesine bağlı Çadırtepe köyünden gelen yöresel fasulyenin son ürünleri 150 TL seviyesinde tezgâhlarda yer alıyor.
Hünnap 150 TL'den satışa sunulurken, taze koçan mısır 5 adedi 100 TL, sarımsak kilogramı 100 TL olarak görülüyor.
Karnabahar 25-50 TL arasında değişirken, kıvırcık marul ve yeşil soğan 40 TL, maydanoz ve diğer yeşillikler ise 20 TL seviyesinde bulunuyor.
Bunların yanında pazarda alıçtan altınçileğe kadar farklı meyve çeşitlerinin de tezgâhlarda yer alması, sonbahar döneminde Erzincan pazarındaki ürün çeşitliliğini ortaya koyuyor.
Türkiye geneli ile Erzincan arasında tek yönlü bir tablo yok
Ortaya çıkan rakamlar, Erzincan’daki sebze ve meyve fiyatlarının bütün ürünlerde Türkiye genelinden daha pahalı ya da daha ucuz olduğunu göstermiyor.
Bazı ürünlerde Erzincan market ve pazar fiyatları TZOB’un Türkiye geneli market ortalamasının altında kalırken, bazı ürünlerde üstünde bulunuyor. Özellikle limon ve patates gibi ürünlerde Erzincan’daki fiyatlar Türkiye geneli market ortalamasının üzerinde seyrederken; kabak, salatalık, havuç ve maydanoz gibi ürünlerde Erzincan market veya pazar fiyatları daha düşük seviyelerde bulunuyor.
Öte yandan TZOB’un üretici fiyatları ile Erzincan pazarı veya market fiyatları aynı satış aşamasını temsil etmiyor. Bu nedenle bu rakamlar, fiyat seviyelerini karşılaştırmak açısından kullanılabilirken aradaki farkın tamamını doğrudan üretici ya da satıcı kârı olarak değerlendirmek mümkün değil.
Erzincan’daki pazar araştırması ise yalnızca fiyatları değil, kentin yerel üretim ve ürün çeşitliliğini de ortaya koyuyor. Cimin üzümü, Çadırtepe fasulyesi, yöresel ürünler ve sonbahar meyveleri, Erzincan pazarının Türkiye genelindeki standart fiyat listelerinden ayrılan özgün tarafını oluşturuyor.
